Knelpunt

Een instelling met 3000 medewerkers biedt zorg aan cliënten met een ernstige, meervoudige beperking in een intramurale woonvoorziening. De zorgzwaarte van deze groep cliënten droeg bij aan een forse fysieke belasting van medewerkers. Als gevolg daarvan was het risico van verminderde inzetbaarheid of zelfs uitval uit het arbeidsproces onaanvaardbaar groot. Daarnaast leidde minder werkplezier bij werknemers tot een snellere uitstroom uit de organisatie. Ook dit had verschillende ongewenste gevolgen.

Aanpak

Onder de titel ‘Werken aan Gezond Werken’ schreef de adviseur van Corpus Sanum een plan met als hoofddoelstelling: Het verminderen van fysieke belasting in het werk en het verbeteren van de inzetbaarheid van medewerkers in het zorgproces. Na inhoudelijke en financiële goedkeuring van het management ging een werkgroep aan de slag met de voorbereiding, uitvoering en borging van het plan. Deze werkgroep was de verbindende schakel tussen werkvloer en hoger management. Het plan bestond uit verschillende activiteiten die zich richtten op één of meerdere niveaus: Organisatie, ergonomie en gedrag. Verdeeld over een periode van 1 jaar zijn deze activiteiten uitgevoerd. Onder andere teamtraining, coaching/begeleiding op de werkplek, inventarisatie van werkwijzen en hulpmiddelen, ludieke acties ter ondersteuning van het project en activiteiten t.b.v. borging maakten deel uit van het programma.

Doorlooptijd

1 jaar

Resultaat

Met behulp van vragenlijsten zijn begin- en eindmetingen uitgevoerd. Hieruit kwam naar voren dat de fysieke belasting is afgenomen en de fysieke en geestelijke belastbaarheid zijn toegenomen. Ook de ervaren werkdruk is verminderd. In de werkorganisatie zijn aanpassingen gerealiseerd waardoor medewerkers beter beschikbaar zijn. Verder spreken collega’s elkaar positiever aan op elkaars manier van werken. In het bijzonder op de wijze van tillen. De teamleden zijn in plaats van naast elkaar meer mét elkaar gaan werken. Ze hebben meer begrip voor elkaar gekregen en een beter zicht op ieders individuele drijfveren. Het team is zich bewust geworden van de noodzaak tot Gezond Werkgedrag en ook in staat om dit om te zetten naar blijvende gedragsverandering. Ten slotte zijn randvoorwaarden gecreëerd waardoor verwacht mag worden dat deze cultuurverandering binnen de (team) organisatie zelfstandig wordt voortgezet en verder ontwikkeld.

Knelpunt

Een ziekenhuis is van plan een nieuwe Endoscopieafdeling te bouwen. De opdrachtgever wil de toekomstige gebruikers vroegtijdig, vanaf de bouwtekening al bij betrekken bij het bouwproces. En wel zodanige dat samen met deze groep eventuele knelpunten vroegtijdig kunnen worden ontdekt en verbeterpunten benoemd. Aan Corpus Sanum werd gevraagd om dit te organiseren en te begeleiden.

Aanpak

Toekomstige gebruikers vinden het meestal moeilijk om bouwtekeningen (goed) te beoordelen. Door samen met hen aan tafel te gaan zitten en te laten ervaren dat zíj het zijn die daar op die tekening aan het werk zijn, komen knelpunten boven water. Zo werd een bed op schaal gemaakt en over de tekeningen gereden. De gebruikers stelden vast dat ze niet door bepaalde deuren konden, dat er een deur te weinig was etc. Op deze manier is de nieuwbouw meer gaan leven voor de gebruiker. Een ontdekt knelpunt, een logistiek probleem leidde tot een discussie. Het bleek dat in de nieuwe situatie een medewerker vanuit de colloscopiekamer 25 meter moest lopen naar de wasmachine voor gebruikte apparatuur. In de huidige situatie is dat slechts 5 meter. In hoeverre is dat een acceptabel verschil voor de gebruikers? In een later stadium hebben de adviseur (register bedrijfsfysiotherapeut) én de leidinggevende samen de mock-up (proefopstelling op ware grootte) bekeken. Doordat de bedrijfsfysiotherapeut bekend is met het werkproces was ze in staat om de werkplek kritisch te analyseren. Met de resultaten hiervan is de leidinggevende vervolgens weer met zijn medewerkers aan de slag gegaan.

Doorlooptijd

5 sessies van een uur

Resultaat

In de te realiseren nieuwbouw zijn nu al een flink aantal knelpunten vroegtijdig onderkend, o.a. door de toekomstige gebruikers. Zij hebben, als specialisten in hún werk, hierover nagedacht en mogelijke oplossingen bedacht. Daarmee is de betrokkenheid vergroot en zijn knelpunten, aanpassingskosten en irritaties in een later stadium aantoonbaar voorkomen.

Knelpunt

Medewerkers van een drietal verschillende opdrachtgevers (ziekenhuis, thuiszorg) hebben regelmatig arbeidsgerelateerde, fysieke klachten. De werkzaamheden van deze medewerkers zijn zo divers als het aantal afdelingen en disciplines. Denk aan verpleegafdelingen, administratieve diensten, facilitaire bedrijven maar ook aan operatiekamers. De medewerkers werden vaak gezien door de bedrijfsarts, achter het bureau. Echter, de adviezen die hij gaf bleken in de praktijk vaak moeilijk vertaalbaar voor de medewerker en/of leidinggevende.

Aanpak

In samenwerking met de bedrijfsarts begeleiden de bedrijfsfysiotherapeuten van Corpus Sanum individuele medewerkers met (ernstige) klachten aan het houdings- en bewegingsapparaat. Doelstellingen zijn om in samenwerking met de medewerker de beperkende factoren in de werkomgeving weg te nemen én het voorkomen van herhaling. Een bedrijfsfysiotherapeutisch spreekuur en het uitvoeren van kort werkplekonderzoek zijn de belangrijkste werkvormen. De bedrijfsfysiotherapeut koppelt de resultaten terug naar de betrokkenen. Veelal zijn dit de medewerker, de bedrijfsarts en de leidinggevende.

Doorlooptijd

Meerjarig SLA

Resultaat

Medewerkers worden snel en op de eigen werkplek gezien en werken actief mee aan het eigen herstel. Ook de direct leidinggevende wordt veelal betrokken. Door deze samenwerking wordt het advies van de bedrijfsarts slagvaardig omgezet in de praktijk en (tijdelijke) aanpassingen snel gerealiseerd. Ziekteverzuim wordt zo vaak voorkomen en de leidinggevende wordt ontlast door de directe ondersteuning van de bedrijfsfysiotherapeut. Dit geldt ook voor de bedrijfsarts, o.a. door de rapportage van de bedrijfsfysiotherapeut. Snel en slagvaardig handelen, vooraf gemaakt afspraken over leveringsvoorwaarden, korte lijnen en bekendheid ín de organisatie zorgen uiteindelijk voor lagere verzuimkosten en gezonder en beter inzetbaar personeel.

Knelpunt

Een V&V-instelling voerde al jaren beleid Fysieke Belasting en deed veel aan het voorkomen van fysieke belasting. Er waren ErgoCoaches aangesteld en geschoold, medewerkers kregen vaardigheidstraining van de interne fysiotherapeuten en een coördinator zorgde voor de verschillende randvoorwaarden. Het rendement van al die inspanningen bleef echter ondermaats en vooral de verantwoordelijkheid van één persoon.

Aanpak

De register bedrijfsfysiotherapeut en adviseur van Corpus Sanum maakte allereerst een situatieanalyse. Daarin onderzocht ze enerzijds de beleidskaders en anderzijds de operationele uitvoering. Een door de opdrachtgever nét geschreven beleidsnotitie is kritisch beoordeeld. Tijdens een bijeenkomst met de intern betrokken functionarissen werd de feitelijke werksituatie nauwkeurig onder de loep genomen en in kaart gebracht. Op basis van de verzamelde informatie bracht de adviseur een rapportage uit waarin de feitelijke situatie en de knelpunten zijn beschreven. Op basis daarvan zijn aanbevelingen gedaan ter verbetering van bepaalde situaties. Deze aanbevelingen zijn vertaald in een concreet stappenplan.

Doorlooptijd

Totaal 1 dagdeel

Resultaat

De opdrachtgever ontving een heldere situatieanalyse en aanbevelingen om deze te verbeteren. Het advies bevat praktische tips en handvatten voor de invoering en borging. Dit advies sloot aan bij het beleid fysieke belasting. Hierdoor is de opdrachtgever in staat om het rendement van alle activiteiten te vergroten en fysieke belasting in de organisatie te verminderen.

Knelpunt

Een grote kinderopvangorganisatie wilde voor het arbeidsrisico fysieke belasting haar medewerkers scholen. Het ontbrak echter aan een actueel beeld van de diverse werksituaties waardoor het programma van eisen voor deze scholing niet concreet kon worden samengesteld.

Aanpak

De register bedrijfsfysiotherapeut onderzocht en beoordeelde de verschillende werklocaties op aanwezige risico’s, de afwijkingen en knelpunten. Daarbij hield ze rekening met ergonomische, organisatorische en gedragsspecifieke aspecten. Op basis van dit onderzoek is een managementrapportage geschreven waarin conclusies werden getrokken uit de huidige situatie en aanbevelingen zijn gedaan voor de toekomst. Aanbevelingen ten behoeve van de scholing maar ook van inrichting, (ergonomische) hulpmiddelen en werkgedrag en -organisatie

Doorlooptijd

2 dagen

Resultaat

Het management beschikte met dit advies over een actueel beeld aangaande de fysieke belasting in de organisatie. Op basis daarvan kon zij de opleidingsbehoefte nauwkeurig omschrijven en inkopen. Daarnaast beschikte ze met dit onderzoek over opsomming van verbeterpunten aangaande de ergonomie en organisatieaspecten. Deze konden weer worden gebruikt voor de Risico Inventarisatie & Evaluatie.

Knelpunt

Bij een grote opdrachtgever werken veel medewerkers de gehele dag met een beeldscherm. Door dit werk kregen werknemers steeds vaker klachten en aandoeningen van het houdings- en bewegingsapparaat. Verminderde inzetbaarheid, verzuim en afnemende efficiency waren het gevolg. Er bleek onvoldoende kennis en deskundigheid bij medewerkers aanwezig over de risico’s van beeldschermwerk.

Aanpak

Samen met de organisatie is gekozen voor een gedragsmatige aanpak. Dit betekende niet alleen voorlichten maar ook proberen invloed uit te oefenen op het werkgedrag t.a.v. beeldschermwerk. Het traject bestond uit een viertal verschillende contactmomenten met de medewerkers:  individuele werkplekbezoek, training en voorlichting, in kleine groepjes met directe collega’s knelpunten benoemen en oplossen en een afsluitende groepstraining waarin terugkoppeling van de voorliggende periode centraal stond.

Kern van het project was bewustwording, leren zien van je eigen manier van werken én die van je collega en het zelfoplossend vermogen activeren en stimuleren.

Doorlooptijd

¾ jaar

Resultaat

Uit vragenlijstonderzoek bleek dat het programma bij 98% van de deelnemers (respons 61%) leidde tot gezonder werkgedrag. Deelnemer gaven aan zich meer bewust te zijn van de risico’s. De medewerkers hebben geleerd om zelf oplossingen te bedenken voor eventuele knelpunten en deze in te voeren. Daardoor zijn ze minder kwetsbaar geworden.

Knelpunt

Vreedenhoff, een middelgrote V&V-instelling in Arnhem had in toenemende mate last van agressie-incidenten. Het management wilde graag actie ondernemen maar concludeerde dat het hen allereerst ontbrak aan eenduidige richtlijnen omtrent grensoverschrijdend gedrag.

Aanpak

In samenwerking met een werkgroep van intern betrokkenen heeft de adviseur van Corpus Sanum richtlijnen opgesteld m.b.t. grensoverschrijdend gedrag.

Doorlooptijd

4 bijeenkomsten van 1 uur

Resultaat

De organisatie beschikt nu over eenduidige richtlijnen m.b.t. grensoverschrijdend gedrag. Door de samenstelling van de werkgroep is er nauwkeurig rekening gehouden met de interne organisatie en de mogelijkheden.

Knelpunt

Medewerkers van een V&V instelling ontwikkelden t.a.v. agressie steeds meer een houding van: ‘Ach, het hoort er nou eenmaal bij’. Het management vond dit een zeer ongewenste situatie.

Aanpak

Corpus Sanum heeft het trainingsprogramma "Sta je stevig?" op maat geschreven voor alle medewerkers. In dit programma van 2 dagdelen was aandacht voor oorzaken van agressie, mogelijke aanpak, de invloed die de medewerker hierop kan uitoefenen en eigen ervaringen. Er werd geoefend met rollenspellen en casuïstiek.

Doorlooptijd

3 maanden

Resultaat

De medewerkers zijn beter in staat hun eigen grenzen beter te bewaken en kunnen deëscalerend optreden. Naast het rugzakje met praktisch vaardigheden is de medewerker zich bewuster van het eigen handelen. Binnen de teams is er consensus over de wijze waarop medewerker willen en kunnen omgaan met agressief gedrag van bewoners en hun familie. Tot slot zijn ze op de hoogte van de richtlijnen m.b.t. agressie en geweld binnen de organisatie.

Knelpunt

Medewerkers van een drietal verschillende opdrachtgevers (ziekenhuis, thuiszorg) hebben regelmatig arbeidsgerelateerde, fysieke  klachten. De werkzaamheden van deze medewerkers zijn zo divers als het aantal afdelingen en disciplines. Denk aan verpleegafdelingen, administratieve diensten, facilitaire bedrijven maar ook aan operatiekamers.
De medewerkers werden vaak gezien door de bedrijfsarts, achter het bureau. Echter, de adviezen die hij gaf bleken in de praktijk vaak moeilijk vertaalbaar voor de medewerker en/of leidinggevende.

Aanpak

In samenwerking met de bedrijfsarts begeleiden de bedrijfsfysiotherapeuten van Corpus Sanum individuele medewerkers met (ernstige) klachten aan het houdings- en bewegingsapparaat. Doelstellingen zijn om in samenwerking met de medewerker de beperkende factoren in de werkomgeving weg te nemen én het voorkomen van herhaling.
Een bedrijfsfysiotherapeutisch spreekuur én het uitvoeren van kort werkplekonderzoek zijn de belangrijkste werkvormen. De bedrijfsfysiotherapeut koppelt de resultaten terug naar de betrokkenen. Veelal zijn dit de medewerker, de bedrijfsarts en de leidinggevende.

Doorlooptijd

Voortdurende dienstverlening. De opdrachtgevers kopen de dienstverlening jaarlijks in onder vooraf vastgestelde voorwaarden.

Resultaat

Medewerkers worden snel en op de eigen werkplek gezien en werken actief mee aan het eigen herstel. Ook de direct leidinggevende wordt veelal betrokken. Door deze samenwerking wordt het advies van de bedrijfsarts slagvaardig omgezet in de praktijk en (tijdelijke) aanpassingen snel gerealiseerd. Ziekteverzuim wordt zo vaak voorkomen en de leidinggevende wordt ontlast door de directe ondersteuning van de bedrijfsfysiotherapeut. Dit geldt ook voor de bedrijfsarts, o.a. door de rapportage van de bedrijfsfysiotherapeut.
Snel en slagvaardig handelen, vooraf gemaakt afspraken over leveringsvoorwaarden, korte lijnen en bekendheid ín de organisatie zorgen uiteindelijk voor lagere verzuimkosten en gezonder en beter inzetbaar personeel.

Knelpunt

Een middelgrote V&V-instelling had in toenemende mate last van agressie-incidenten. Het management wilde graag actie ondernemen maar concludeerde dat het hen allereerst ontbrak aan eenduidige richtlijnen omtrent grensoverschrijdend gedrag.

Aanpak

In samenwerking met een werkgroep van intern betrokkenen heeft de adviseur van Corpus Sanum richtlijnen opgesteld m.b.t. grensoverschrijdend gedrag.

Doorlooptijd

4 x 1 uur

Resultaat

De organisatie beschikt nu over eenduidige richtlijnen m.b.t. grensoverschrijdend gedrag. Door de samenstelling van de werkgroep is er nauwkeurig rekening gehouden met de interne organisatie en de mogelijkheden.

Knelpunt

In de patiëntenkeuken van een groot ziekenhuis worden in 1¼  uur ongeveer 800 maaltijden geportioneerd en direct gedistribueerd. Veel medewerkers hadden arm-, nek- en schouderklachten door de statische belasting. Naast verzuim leidde dit ook tot verminderde arbeidsproductiviteit en in de roostering tot planningsproblemen door de beperkte inzet van individuele medewerkers.

Aanpak

De statische belasting is in kaart gebracht en de gevolgen zijn inzichtelijk

gemaakt. Samen met medewerkers en leidinggevende bedacht de adviseur

een aantal oplossingen. Deze varieerden van ergonomische opschepmateriaal,

 taakroulatie per band tot de mooiste oplossing; BEWEGEN! Echter, het is

moeilijk om tijdens een productieproces dat draait om tijd en snelheid een

bewegingmoment te vinden. De productie moet immers door. Uiteindelijk is

de Ergowave bedacht, of zoals het op de vloer wordt genoemd: het rondje

lopen. Na 3 maanden uitproberen en evalueren is het dé manier gebleken om

 even van houding te wisselen, een kort moment van ontspanning in te lassen

 en het productieproces tóch door te laten gaan.

Doorlooptijd

6 maanden

Resultaat

Medewerkers hebben nagenoeg geen arm-, nek- en schouderklachten meer. De arbeidsproductiviteit is daarmee toegenomen, evenals de inzetbaarheid. Door samen met management en medewerkers oplossingen te bedenken voor knelpunten ontstond er draagvlak voor het veranderingsproces. Dit leidde tot efficiënter en gezonder werkgedrag en daarmee tot kostenbesparing. Binnen de afdeling heeft een blijvende cultuurverandering plaatsgevonden naar Gezond Werken.